Ses Teli Felci

Ses Teli Felci

İnsanda motor ve duyusal görevleri yerine getiren sinirler; beyinde bulunan merkezi sinir sisteminden çıkarak vücuda dağılan, sağ ve solda birer adet olmak üzere çiftli yapıya sahip, Kranial Sinirlerdir (Kafatası Sinirleri veya Kafa Çiftleri).

Toplam 12 çiftten oluşur ve her birinin farklı görevi vardır.Bu çiftlerden onuncusu olan Nervus Vagus (10. Kafa Çifti), kafatasından çıktıktan sonra ağız, kulak, gırtlak, kalp, akciğerler, mide ve bağırsaklara dağılır ve bu sistemlerin işlevlerini yerine getirmesini sağlar.

Ses teli felçlerinin, meydana geldikleri ve etkiledikleri alana göre farklı türleri vardır:

Tek Taraflı (Unilateral) Ses Teli Felci: Tek Bir Ses Teli Etkilenir. Ses Tellerinden Biri Tam Olarak Kapanmadan, Yarı Açık Pozisyonda Kalır Ve Hareket Yeteneğini Kaybeder. Tam Kapanan Ses Teli Ile Senkronizasyon Kaybolur. Nefes Yetersizliği Ve Tükenmesi Nedeniyle Solunumda, Sesin Alçak Çıkması Nedeniyle De Konuşmada Problemlere Sebep Olur.

Çift Taraflı (Bilateral) Ses Teli Felci: Her Iki Ses Teli De Etkilenir. Ses Telleri Tam Olarak Kapanmadan, Yarı Açık Pozisyonda Kalır Ve Hareket Yeteneklerini Kaybederler. Açıklık Az Ise Ses Iyi Çıkar Fakat Açılma Olmadığından Nefes Alma Güçleşir, Acil Müdahaleye Ihtiyaç Duyulur. Solunumun Sağlanabilmesi Ve Beslenme Esnasında Nefes Borusuna Yabancı Maddelerin Girişinin Engellenebilmesi Için, Boyun Dış Kısmından, Nefes Borusuna Bir Delik Açılır (Trakeostomi).

Gırtlakta Duyu Kaybına Neden Olan Ses Teli Felci: Tek Başına Gırtlak Bölümünün Duyusunu Sağlayan Nervus Vagus’un Işlevini Yitirmesiyle Gırtlak Duyusunun Kaybolmasıdır. Ses Telinin Gerginliği Etkilenir. Konuşma Sesi Kısılır, Soluk Borusuna Yemek Kaçabilir, Şarkı Söylerken Ses Değişir, Boğazda Basınç Duygusu Hissedilir, Boğaz Temizleme Ihtiyacı Duyulur.

Ses Teli Felci Belirtileri Nelerdir?

Ses teli felcinin genel belirtileri; kısık, çatlak veya hırıltılı ses, nefes darlığı ve tükenikliği, konuşma esnasında sese hava karışımı, ses yorgunluğu ve tükürüğü yutkunma güçlüğü, beslenme esnasında soluk borusuna yemek kaçması ve öksürük krizi eşliğinde kendini gösteren boğulma tehlikesi, içilen sıvıların burundan geri gelmesidir.

Sel teli felci oluştuğu anda ses tellerlinin bulunduğu pozisyon, felç belirtilerinin de farklılık göstermesine sebep olur. Ses tellerinin açıklık durumuna göre seste kısılma ya da nefes almada güçlük en belirgin belirti olarak ortaya çıkar. Genel olarak ses telleri ortada yani kapalı pozisyonlarına yakın bir yerdeyken felç oluşursa nefes alma problemleri, yanlarda yani açık pozisyonlarına yakın bir yerdeyken felç oluşursa ses kısıklığı problemleri baskın hale gelir. Çok nadir görülmekle birlikte her iki ses teli birden tam kapalı ya da çok az açılmış pozisyonda iken felç oluştuğu takdirde; nefes alınamaz ve acil müdahale gerekir.

Sel teli felcinde tanı konulabilmesi için öncelikle bir kulak-burun-boğaz uzmanı tarafından ilk muayene yapılmalıdır. Yapılacak bu muayene ile şikâyetlere sebep olan sorunun ses tellerinde yaşanan felç olup olmadığı, felcin tek ses telinde mi yoksa her iki telde mi olduğu, felcin seviyesi, başka bir etken olup olmadığı gibi hususlar tespit edilir. İlk muayenede ses tellerinin yapısı ve işlevselliği; ses telleri ve çevresinin görüntülendiği larengoskopi veya stroboskopi adı verilen endoskopik cihazlarla ve ses analiz programlarıyla incelenir. Gırtlakta bulunan ve ses tellerini hareket ettiren kasların işlevselliği ise; bir iğne (elektrot) aracığıyla kas içine girilerek, kasın elektriksel potansiyelini ölçen elektromiyografi (EMG) cihazı kullanılarak incelenir. Eğer yutkunma ve beslenme problemi varsa; hastaya baryum ve noniyonik iyot gibi kontrast maddeler verilerek, bu maddenin vücut içerisinde özelliklede ağız ve yemek borusu arasındaki seyrini incelemeye yarayan fluoroskopi yöntemi kullanılır.

Ses teli Felci Belirtileri Nelerdir?

Her ne kadar bazı ses teli felçlerinin oluşma nedeni tam olarak anlaşılamasa da çoğunlukla; yaşanan bir travma veya boyun, boğaz, tiroit, kalp ve akciğer bölgesi ameliyatları esnasında Nervus Vagus sinirine verilen operasyonel hasarlar nedeniyle ya da bu müdahaleler sonrasında vuku bulan enfeksiyon ve nörolojik sorunlar nedeniyle oluşmaktadır. Bu nedenlerle birlikte; herhangi bir ameliyattan kaynaklanmayan enfeksiyonlar, denge sinir iltihapları (Vestibüler Nörit), guatr ameliyatı, boyun bölgesi travmaları, gırtlak ve çevresi organlarda oluşan tümörler, reflü, sinirsel yapıya zarar veren kafa travmaları da ses teli felcine sebep olabilmektedir.